Χειμερινή συντήρηση ιστιοφόρου σκάφους

Προσέχουμε για να έχουμε…

Του Νίκου Γιοβανίδη
Ελληνική Ναυαγοσωστική Ακαδημία – Ε.Ν.ΑΚ.
www.enak.gr

Η χειμερινή συντήρηση του ιστιοφόρου είναι από τα σημαντικότερα πράγματα, που επιβάλλεται να γίνεται κάθε χρόνο, με πολύ προσοχή και σωστό προγραμματισμό, ώστε το σκάφος μας να είναι έτοιμο να ταξιδέψει την ερχόμενη σαιζόν χωρίς προβλήματα και δυσάρεστες συνέπειες.


Το σκάφος πρέπει να βγαίνει από το νερό κάθε χρόνο προαιρετικά ή κάθε δύο χρόνια υποχρεωτικά (επιθεώρηση υφάλων από εγκεκριμένο νηογνώμονα).

Το τοποθετούμε πάνω σε ειδική σχάρα, σε κάποια αλάνα, συνήθως δίπλα στο λιμάνι που το ανελκύσαμε. Σ αυτή τη θέση πρέπει να μείνει τουλάχιστον δύο μήνες, να στεγνώσει καλά και μετά να ξαναπέσει στο νερό. Όσο διάστημα παραμένει παροπλισμένο στο νερό πρέπει να αλλάζουμε τις καλές μας πρυμάτσες με άλλα σχοινιά. Προσοχή, δεν δένουμε τα σκάφη με μπεντένι, γιατί με το παίξιμο τα σχοινιά κόβονται. Χρησιμοποιούμε μόνο σχοινί με καντηλίτσα στην άκρη και καλό είναι να βάζουμε καδένα στο τέλος του σχοινιού πάνω στη δέστρα. Τσεκάρουμε το ρεμέντζο, στο οποίο είναι δεμένο το σκάφος μας και την κατάσταση του σχοινιού του. Τέλος, τοποθετούμε τα
μπαλόνια ή τα παραβλήματα, σωστά γύρω-γύρω και ελέγχουμε πόσο φουσκωμένα είναι και τη φθορά των σχοινιών τους.


Αλάνα


Αμέσως μετά την ανέλκυση και την τοποθέτηση του σκάφους στη σχάρα, ξύνουμε την τραγάνα και τη στρειδώνα που έχει πιάσει στα ύφαλα, στον άξονα και την προπέλα. Η τραγάνα, εκτός του ότι κάνει κακό στο σκάφος, μειώνει σημαντικά και την ταχύτητά του. Σωστό είναι το σκάφος να βγαίνει με μια ελαφριά φυκιάδα από κάτω και όχι με τραγάνα, κάτι το οποίο σημαίνει πρόχειρη δουλειά στην προηγούμενη συντήρηση. Η τραγάνα, ειδικά στα σημεία που υπάρχουν τρύπες εισαγωγής και εξαγωγής νερού, μειώνει τη ροή του και μπορεί να τις κλείσει τελείως. Φανταστείτε να είναι η εισαγωγή που φέρνει θαλασσινό νερό για την ψύξη της μηχανής!

- Μετά το ξύσιμο, το σκάφος πλένεται με υδροβολή (νερό με μεγάλη πίεση) και απομακρύνεται κάθε στοιχείο που έχει κολλήσει επάνω στη μουράβια.

- Τρίβουμε την παλιά μουράβια και αφήνουμε το σκάφος να στεγνώσει.
- Ελέγχουμε για τυχόν χτυπήματα ή γδαρσίματα στην καρένα, στο τιμόνι και στα ύφαλα του σκάφους, τα οποία πρέπει να επιδιορθωθούν.
- Αν παρατηρήσουμε φυσαλίδες, συμβουλευόμαστε έναν ειδικό για να
αποκλείσουμε την πιθανότητα της όσμωσης.
- Αλλάζουμε τους τσίγκους (ανόδια) στον άξονα της μηχανής και στο τιμόνι.

- Κοιτάμε τα μπόσικα του τιμονιού (rudder clearance).
- Πριν το σκάφος πέσει στο νερό πρέπει να περαστεί με μουράβια. Καλό είναι να περάσουμε με δύο χέρια τα ύφαλα και τρία χέρια το τιμόνι και μια νοητή γραμμή 15 εκατοστά κάτω από την ίσαλο. Σε κάθε περίπτωση ακολουθούμε τις οδηγίες του κατασκευαστή του υφαλοχρώματος.


Μέσα στο σκάφος


- Πρωταρχική δουλειά μας είναι να καταγράψουμε τις δουλειές που πρέπει να γίνουν, να τις ιεραρχήσουμε και να βάλουμε ημερομηνίες ολοκλήρωσης των εργασιών.

- Με το τέλος της περιόδου χρήσης του σκάφους, αφαιρούμε τα στρώματα, τα καλύμματα, τις κουβέρτες, τα σεντόνια, τις πετσέτες, τα κουρτινάκια κλπ., τα οποία, αφού πλυθούν, αποθηκεύονται σε ξηρά μέρος μέχρι να
ξαναχρησιμοποιηθούν.

- Επίσης αφαιρούμε όλα τα ακριβά και ευαίσθητα όργανα, που υπάρχουν μέσα στο σκάφος και τα αποθηκεύουμε σε ασφαλές και ξηρό μέρος.
-Στέλνουμε για πλύσιμο, τσεκάρισμα και τυχόν ραψίματα τα ατομικά σωσίβια και τις ζώνες ασφαλείας.
- Καθαρίζουμε και βάφουμε, αν χρειάζεται, το χώρο των σεντινών και ελέγχουμε τις σωληνώσεις και τις βάνες.

- Ελέγχουμε τα ξύλινα μέρη και διορθώνουμε τυχόν ζημιές. Τα βερνίκια στα ξύλινα μέρη πρέπει να τα περνάμε την άνοιξη, που έχουμε λιγότερη υγρασία σε σύγκριση με το χειμώνα.
- Τσεκάρουμε όλα τα hatches για τυχόν διαρροές και αν χρειάζεται αλλάζουμε τα λάστιχα. Τα λάστιχα καλό είναι να περνιούνται με βαζελίνη.
- Ελέγχουμε όλες τις αντλίες και τα φίλτρα των σεντινών, του γλυκού νερού, του πρεσοστατικού, της δεξαμενής λυμάτων κ.λπ.
- Ελέγχουμε αν λειτουργούν οι βάνες του σκάφους και αν έχουν διαρροές.
- Λύνουμε τις λεκάνες των τουαλετών για τσεκάρισμα και την αντλία εξαγωγής λυμάτων με μεγάλη προσοχή, αφού έχουμε πρώτα κλείσει τις βάνες εισαγωγής και εξαγωγής του νερού.
- Καθαρίζουμε την κουζίνα από τις βρομιές που έχει μαζέψει από το καλοκαίρι. Τσεκάρουμε τον πλαστικό σωλήνα του γκαζιού για τυχόν φθορές και τις βαλβίδες ασφαλείας.
- Πλένουμε και ελέγχουμε τα σκεύη της κουζίνας.
- Στο chart table ελέγχουμε και αντικαθιστούμε ό,τι φθάρθηκε ή χάθηκε:

α) Ναυτικούς χάρτες – κουμπάσο – διπαράλληλο – μολύβι – γόμα – ξύστρα.

β) Φακό και μπαταρίες.
γ) Μπουρού κ.λπ.
- Έλεγχος του φαρμακείου.

- Έλεγχος εργαλειοθήκης.


Εξωτερικοί Χώροι


- Αφαιρούμε όλα τα σχοινιά, τα πλένουμε με σαπούνι, τα στεγνώνουμε σε σκιερό μέρος και τα αποθηκεύουμε σε χώρο που δεν έχει υγρασία. Λίγο μαλακτικό κατά το πλύσιμο κάνει τα σκοινιά, ιδίως τις σκότες, πιο μαλακά. Όσα σχοινιά είναι φθαρμένα ή σάπια τα αντικαθιστούμε με καινούργια αμέσως. Καλό είναι όταν ξανατοποθετούμε τα μανταρόσχοινα και τις σκότες, να βάζουμε το μπροστινό μέρος πίσω και αντίστροφα, για να μη παίρνει τα ζόρια και τα τριψίματα στα ίδια σημεία.

- Μαζεύουμε τα πανιά, τα πλένουμε, επιδιορθώνουμε μικρά σχισίματα και ελέγχουμε όλα τα σημεία με προσοχή για τυχόν φθορές. Τα πανιά
αποθηκεύονται μέχρι την αρχή της χρήσης τους.

- Ανοίγουμε τα βιτζιρέλα τα καθαρίζουμε και τα λιπαίνουμε. Αμέσως μετά τη συντήρηση τα σκεπάζουμε με πλαστική σακούλα και ταινία για
περισσότερη προστασία.
- Σκεπάζουμε όλα τα όργανα που υπάρχουν με σακούλα και ταινία για να τα προστατέψουμε από την υγρασία και τις καιρικές συνθήκες.
- Ελέγχουμε εσωτερικά τα μέρη του τιμονιού αν είναι λαγουδέρα και τα
συρματόσχοινα αν είναι τιμόνι με ρόδα.
- Αν χρειάζεται, στέλνουμε την άγκυρα για γαλβάνισμα.
- Ελέγχουμε τα πλωριά ράουλα που χρησιμοποιούμε για την άγκυρα και αντικαθιστούμε τυχόν σπασμένα, στραβωμένα ή φθαρμένα.
- Η καδένα της άγκυρας πρέπει να είναι καθαρή και όχι σκουριασμένη. Μια καδένα σκουριασμένη, εκτός του ό,τι είναι άσχημη, μπορεί και να κοπεί με όλες τις συνέπειες, που ακολουθούν. Τη σκουριασμένη καδένα τη στέλνουμε αμέσως για γαλβάνισμα. Καλό είναι να τη βγάζουμε και να τοποθετούμε το μπροστινά μέρος πίσω και αντίστροφα για να μη παίρνει το ζόρι κάθε χρόνο στα ίδια σημεία.

- Στον εργάτη της άγκυρας τσεκάρουμε τα εξής:
α) Τα λάδια.
β) Τη σκρόφα για τυχόν ζημιά ή φθορά.

γ) Τη βάση στήριξης και τις βίδες.
δ) Τη στεγανοποίηση του μοτέρ και των ηλεκτρικών μερών.

ε) Κάνουμε σέρβις στο μοτέρ.

- Ελέγχουμε τα ρέλια και τα κολωνάκια και επιδιορθώνουμε τις ζημιές.
- Ελέγχουμε το άλμπουρο και τη μάτσα. Τσεκάρουμε τα πάντα από τη σκάντζα, τη στεγανοποίηση, τα παταράτσα, τον πρότονο, τον επίτονο, τα μαγγιόρα, τα πριτσίνια, τους σταυρούς, τις συνδέσεις, τα κλειδιά, τους πύρους, τις ασφάλειες, μέχρι τις ξαρτόριζες κλπ. Μετά τον έλεγχο καλούμε έναν ειδικό, να ζυγίσει το άλμπουρο και να κάνει τον τελικό έλεγχο.

- Ελέγχουμε το toe rail για τυχόν χτυπήματα Toe rail είναι το αλουμινένιο, συνήθως, τμήμα, που πιάνει κύτος και κατάστρωμα περιμετρικά του σκάφους. Οι παλιοί ναυτικοί το έλεγαν μπαστιχάγιο.
- Τσεκάρουμε τα πεταλοειδή σωσίβια, αντικαθιστούμε τις μπαταρίες του φανού με φρέσκιες και ελέγχουμε αν λειτουργεί το λαμπάκι στο φακό, όταν βρίσκεται στη σωστή θέση τοποθετημένο.


Μηχανή


- Έλεγχος εισαγωγής θαλασσινού νερού ψύξης μηχανής.

- Καθαρισμός φίλτρου θαλασσινού νερού.
- Έλεγχος, καθαρισμός και αλλαγή φίλτρου υδατοπαγίδας πετρελαίου.

- Αλλαγή φίλτρων πετρελαίου μηχανής.
- Αλλαγή λαδιών μηχανής (κάθε 100 ώρες).
- Αλλαγή λαδιών ρεβέρσας (κάθε 1.000 ώρες ή κάθε σαιζόν).

- Αλλαγή φίλτρων λαδιών.
- Έλεγχος διαρροής λαδιών. Σφίξιμο κατάλληλων βιδών σε τυχόν διαρροή ή αλλαγή φλάντζας ή τσιμούχας.

- Έλεγχος alternator και μίζας.

- Αλλαγή του στροφείου (φτερωτή) της αντλίας θαλασσινού νερού.

- Τσεκάρισμα στους ιμάντες.
- Έλεγχος σωλήνων τροφοδοσίας πετρελαίου.

- Έλεγχος δεξαμενών πετρελαίου.
- Τσεκάρισμα βάσης μηχανής.
- Αλλαγή ψευδαργύρου (ανόδιο) ψυγείου μηχανής.

- Καθαρισμός ψυγείου μηχανής.
- Σφίξιμο ή αντικατάσταση σαλαμάστρων χοάνης άξονα. Μια σωστά σφιγμένη
σαλαμάστρα πρέπει να στάζει μια σταγόνα κάθε 10 ή 15 περιστροφές του άξονα για να ψύχει τη χοάνη. Δεν είναι καλό να μη στάζει, γιατί θα ανάψει.
Τα παραπάνω, με λίγη πείρα, μπορούμε να τα κάνουμε και μόνοι μας. Καλό είναι στο τέλος να φωνάξουμε έναν ειδικευμένο μηχανικό θαλάσσης για ένα τελικό έλεγχο.


Γενικά


- Χαρτιά σκάφους (ανανέωση ληγμένων και αντικατάσταση φθαρμένων).
- Στέλνουμε το life raft για τον ετήσιο έλεγχο.
- Ελέγχουμε στα σωστικά μέσα (φωτοβολίδες, βεγγαλικά χειρός, καπνογόνα) τις ημερομηνίες λήξης και την κατάστασή τους.
- Μια φορά την εβδομάδα τουλάχιστον, πρέπει να βάζουμε ένα αερόθερμο μέσα στο σκάφος για την υγρασία και όση ώρα το έχουμε αναμμένο, να αφήνουμε τα hatches ανοιχτά.

- Καλούμε ηλεκτρολόγο να τσεκάρει τα ηλεκτρονικά και τα ηλεκτρικά του σκάφους, τις μπαταρίες, τα φώτα πορείας (στεγανοποίηση) και τα
ηλεκτρικά της μηχανής.

- Καθαρίζουμε και γυαλίζουμε τα ανοξείδωτα και μπρούτζινα μέρη του σκάφους μέσα και έξω.
- Τέλος, η γενική καθαριότητα και το γυάλισμα ολοκληρώνουν τη χειμερινή συντήρηση του σκάφους, που είναι έτοιμο πλέον να πλεύσει ξανά στα πελάγη με ασφάλεια.

0/5